Empire of the Ants verscheen in 1977, in een periode waarin de bioscoop opnieuw in de ban was van rampenfilms, monsterfilms en verhalen waarin de natuur zich tegen de mens keerde. Regisseur Bert I. Gordon, die al sinds de jaren vijftig naam had gemaakt met films over reusachtige mensen, spinnen en andere uit hun normale proporties gegroeide wezens, vond in de mier een ideaal nieuw monster. De film werd uitgebracht door American International Pictures (AIP) en was zeer losjes geïnspireerd op het verhaal van H.G. Wells. Gordon produceerde en regisseerde de film en bedacht het filmverhaal; Jack Turley schreef het scenario. Het verhaal begint wanneer projectontwikkelaar Marilyn Fryser een groep potentiële kopers meeneemt naar een zogenaamd aantrekkelijk stuk grond in Florida. Fryser denkt vooral aan zaken en winst, maar de bezoekers ontdekken al snel dat er iets verschrikkelijks aan de hand is. Mieren zijn in aanraking gekomen met giftig afval en uitgegroeid tot enorme, agressieve monsters. Wat als een onschuldige bezichtiging begint, verandert in een strijd om te overleven. Later blijkt bovendien dat deze mieren veel gevaarlijker en georganiseerder zijn dan men aanvankelijk vermoedt. De hoofdrol van Marilyn Fryser werd gespeeld door Joan Collins. Lang voordat zij in de jaren tachtig wereldwijd opnieuw beroemd werd als Alexis Carrington in Dynasty, had Collins al een lange filmcarrière achter de rug. In Empire of the Ants speelt zij bewust geen klassieke weerloze heldin, maar een harde en berekenende zakenvrouw die uiteindelijk zelf tegenover een gevaar komt te staan waar geld of overtuigingskracht niets meer tegen uitrichten. Naast haar staat Robert Lansing als Dan Stokely, de kapitein van de boot waarmee het gezelschap het gebied binnentrekt. Lansing was een ervaren Amerikaanse acteur met een lange loopbaan in film en televisie. John David Carson vertolkte Joe Morrison. Verder waren onder anderen Albert Salmi, Jacqueline Scott, Pamela Shoop, Robert Pine en Brooke Palance te zien. De opnamen waren bepaald geen comfortabele Hollywoodproductie. De hoofdopnamen begonnen op 22 november 1976 in de omgeving van Palm Beach in Florida. In december verhuisde de productie richting Lake Okeechobee en de Everglades. Andere opnamelocaties waren onder meer Belle Glade, Jensen Beach en Fort Pierce. Het warme, vochtige landschap van Florida leverde precies de moerassige en enigszins vijandige sfeer op die Gordon voor zijn film nodig had. Voor Joan Collins werd het zelfs een bijzonder zware opname. Gordon vertelde jaren later dat er tijdens een scène waarin Collins het water in moest echte alligators in de omgeving aanwezig waren. Medewerkers moesten de dieren op afstand houden. Volgens Gordon omschreef Collins de productie later als een van de zwaarste films waaraan zij had gewerkt. Nog merkwaardiger was de manier waarop de reuzenmieren werden gemaakt. Computers waren uiteraard nog geen mogelijkheid. Bert I. Gordon was gespecialiseerd in fotografische trucs waarbij echte dieren door middel van optische technieken enorm groot leken naast acteurs en decors. Voor Empire of the Ants werden echte mieren gefilmd en vervolgens gecombineerd met beelden van de acteurs. Gordon verklaarde later nadrukkelijk dat de gebruikte mierenbeelden geen gewone stockbeelden waren. Hij reisde naar Panama, waar hij samen met een entomoloog mieren liet verzamelen en filmde. Een deel van die opnamen werd zelfs in zijn hotelkamer gemaakt, met verlichting en een blauwe achtergrond om de insecten later in andere beelden te kunnen verwerken. De productie experimenteerde bovendien met het toen nieuwe Matex III-proces. Voor het gezichtspunt van de mieren werd een bijzondere prismatische lens gebruikt waardoor slachtoffers in verschillende kleine beeldvelden verschenen. Naar huidige maatstaven zijn sommige effecten eenvoudig zichtbaar als optische trucs, maar in 1976-1977 betekenden dergelijke technieken veel handwerk: afzonderlijke filmbeelden moesten zorgvuldig worden gecombineerd, lang voordat digitale beeldbewerking bestond. Gordon stond zelf vermeld voor de speciale visuele effecten; Erik von Buelow werkte aan miniaturen en Roy Downey aan de speciale effecten. Ook achter de camera werkte een ervaren ploeg. Reginald Morris verzorgde de cinematografie, Michael Luciano de montage en Dana Kaproff schreef de muziek. Charles Rosen was verantwoordelijk voor het production design. Samuel Z. Arkoff, een van de grote namen achter American International Pictures, trad op als executive producer. Empire of the Ants ging in New York in première op 29 juni 1977. De reacties van critici waren destijds bepaald niet altijd vriendelijk. De speciale effecten, het scenario en de dialogen kregen kritiek. Toch gebeurde er iets wat bij dergelijke monsterfilms wel vaker voorkomt: de film verdween niet. Integendeel. Door televisie, videobanden en latere heruitgaven groeide hij uit tot een herkenbare cultfilm uit de jaren zeventig. Daarin ligt tegenwoordig ook zijn charme. Men moet Empire of the Ants niet bekijken als een moderne effectenfilm. Het is een product van een tijd waarin filmmakers met echte insecten, miniaturen, lenzen, optische composities en vooral veel vindingrijkheid probeerden het onmogelijke zichtbaar te maken. De mieren zien er soms vreemd uit, maar juist daardoor bezit de film die typische sfeer van de monsterbioscoop uit de jaren zeventig. En boven alles blijft dat heerlijke uitgangspunt hangen: de mens waant zich heer en meester over de aarde, totdat een van de kleinste dieren ter wereld plotseling vele malen groter wordt. Bert I. Gordon maakte daarvan geen subtiele film, maar een kleurrijke, dreigende en onvervalste jaren-zeventig-monsterfilm. Bijna vijftig jaar later is Empire of the Ants misschien niet meer angstaanjagend zoals in 1977 — maar vergeten is hij allerminst.
Abonneren op:
Reacties posten (Atom)
CINEMA TRIOS IN GENK 1980
Remastered Een avond naar de film, aan de hand van een programma uit 1980 Een bioscoopprogramma kan een hele tijd terugbrengen. Op deze bewa...
-
Ontworpen door Jp Een luxehotel op een tropisch eiland. Gasten die zich bezighouden met zaken, liefde en oude vetes. Een vulkaan die steeds ...
-
Hoewel ‘Gone with the wind’ nu minder tot de verbeelding spreekt (en in de zomer van 2020 zelfs in een media-stormpje terecht kwam toen het ...



Geen opmerkingen:
Een reactie posten