In 1977, toen de Koude Oorlog nog volop voelbaar was, maakte regisseur Don Siegel met Telefon een bijzonder soort spionagethriller. Geen spectaculaire legers die tegenover elkaar staan, maar een veel angstaanjagender idee: gewone Amerikanen die niet eens weten dat ze ooit door de Sovjets zijn geprogrammeerd om op één telefonisch bevel te veranderen in menselijke tijdbommen. De film ging in de Verenigde Staten op 16 december 1977 in première en werd geproduceerd door MGM.
EEN TELEFOONTJE DAT DE DOOD KAN BRENGEN
De Russische KGB-agent Nicolai Dalchimsky, ijzig gespeeld door Donald Pleasence, beschikt over de gegevens van geheime Sovjetagenten die jaren eerder in Amerika werden ondergebracht en gehypnotiseerd. Via de telefoon spreekt hij enkele regels uit een gedicht van Robert Frost. Die woorden activeren de slapende agenten, waarna zij zonder te beseffen waarom militaire doelen aanvallen en daarbij zichzelf opofferen. Moskou beseft dat Dalchimsky een ramp kan veroorzaken en stuurt majoor Grigori Borzov naar Amerika om hem uit te schakelen. Borzov wordt gespeeld door Charles Bronson, die hier eens niet de klassieke Amerikaanse politieman of wreker is, maar juist een intelligente Sovjetofficier. Aan zijn zijde verschijnt de mysterieuze Barbara, gespeeld door Lee Remick. Naarmate hun zoektocht vordert, wordt steeds minder duidelijk wie werkelijk voor wie werkt.
CHARLES BRONSON — KRACHT ZONDER VEEL WOORDEN
Bronson was in 1977 op het hoogtepunt van zijn internationale populariteit. Zijn harde gezicht, rustige manier van spreken en dreigende aanwezigheid pasten uitstekend bij Borzov. Don Siegel wilde zelfs dat Bronson voor zijn Amerikaanse vermomming zijn bekende snor zou afscheren. Bronson weigerde: voor hem hoorde die snor bij zijn herkenbare uiterlijk. Siegel kende Bronson bovendien al uit televisiewerk uit de jaren vijftig en zag Telefon als een geschikte film om eindelijk opnieuw met hem samen te werken. Lee Remick vormt een mooi contrast. Haar Barbara oogt vriendelijk en elegant, maar achter die uitstraling zit een vrouw die veel gevaarlijker en geheimzinniger is dan Borzov aanvankelijk vermoedt. Donald Pleasence, later bij het grote publiek onsterfelijk als Dr. Loomis uit Halloween, maakt van Dalchimsky geen schreeuwende schurk maar een beheerste, fanatieke man die met een telefoon hele levens kan vernietigen. Ook Tyne Daly, Patrick Magee, Alan Badel en Sheree North behoren tot de sterke nevenbezetting.
ACHTER DE CAMERA
Telefon was gebaseerd op de roman van Walter Wager. MGM had de filmrechten al in 1974 gekocht. Peter Hyams werkte vervolgens aan het scenario; uiteindelijk werd het scenario toegeschreven aan Peter Hyams en Stirling Silliphant. Don Siegel kwam als regisseur aan boord nadat het project eerder door andere handen was gegaan. James B. Harris produceerde, Michael Butler verzorgde de fotografie en de muziek kwam van de legendarische Lalo Schifrin. De opnamen begonnen op 25 januari 1977. Omdat filmen in de Sovjet-Unie uiteraard nauwelijks een mogelijkheid was voor deze Amerikaanse Koude-Oorlogsproductie, werd Helsinki in Finland gebruikt als vervanger voor Moskou en Leningrad. Er werd daarnaast onder meer gewerkt in Great Falls, Denver, San Francisco en Californië. Siegel wilde de onwaarschijnlijke premisse juist zo realistisch mogelijk presenteren. Dat is een van de sterke punten van Telefon: het fantastische uitgangspunt wordt gefilmd alsof het werkelijk zou kunnen gebeuren.
EEN EXPLOSIE DIE ECHT WAS
Een van de spectaculairste explosies uit de film was veel echter dan je zou verwachten. In Great Falls, Montana, gebruikte de productie een oude school die toch gesloopt moest worden. Specialisten in gecontroleerde sloop werkten samen met MGM's effectenteam en maar liefst acht camera's registreerden de vernietiging. Ook technisch durfde Siegel iets bijzonders aan. Voor een scène met Bronson en Remick bij het Dorothy Chandler Pavilion in Los Angeles maakte hij een opname van ongeveer elf minuten, gefilmd met drie camera's. De scène omvatte ongeveer zevenenhalve pagina dialoog en vergde een maand voorbereiding.
EEN ECHTE THRILLER UIT DE JAREN ZEVENTIG
Telefon bezit vandaag precies die sfeer die thrillers uit de jaren zeventig zo aantrekkelijk maakt: echte locaties, praktische explosies, auto's en interieurs uit die periode, weinig opsmuk en vooral spanning opgebouwd door personages en dreiging. Het is misschien niet de bekendste film van Charles Bronson, maar wel een interessante buitenbeentje in zijn carrière. Don Siegel combineerde spionage, paranoia, actie en Koude-Oorlogsangst tot een film waarin het gevaar niet begint met een geweerschot...maar met het rinkelen van een telefoon.

Geen opmerkingen:
Een reactie posten