Terreur uit de diepte
Deep Rising verscheen in januari 1998 en is een heerlijke mengeling van monsterfilm, horror, actie en zwarte humor. De film werd geschreven én geregisseerd door Stephen Sommers, enkele jaren voordat hij wereldwijd succes zou boeken met The Mummy (1999). Met een speelduur van 106 minuten maakte Sommers een ouderwetse avonturenfilm waarin hij de zeemonsters uit vroegere B-films combineerde met de snelle actie en digitale effecten van de jaren negentig.
DE ARGONAUTICA
Het verhaal speelt zich af in de Zuid-Chinese Zee. De peperdure Argonautica, een hypermodern luxueus cruiseschip, is bezig aan haar eerste reis. Aan boord bevinden zich rijke passagiers, maar achter de pracht en luxe schuilt bedrog. Scheepseigenaar Simon Canton, gespeeld door Anthony Heald, heeft zijn eigen plannen met het schip. Ondertussen vaart kapitein John Finnegan met zijn kleine boot Saipan over zee. Finnegan, gespeeld door Treat Williams, vervoert tegen betaling vrijwel alles zolang er maar genoeg geld tegenover staat. Deze keer heeft hij echter een zwaarbewapende groep huurlingen aan boord. Hun leider Hanover wordt gespeeld door Wes Studi. Wanneer zij de Argonautica bereiken, treffen ze een vrijwel verlaten schip aan. De gangen zijn beschadigd, er ligt bloed en honderden passagiers lijken spoorloos verdwenen. Al snel blijkt dat iets vanuit de diepte het schip heeft aangevallen. Een enorm onbekend organisme heeft zijn lange, beweeglijke tentakels door het schip verspreid. Die tentakels grijpen hun slachtoffers en verslinden hen. Uiteindelijk blijkt dat ze deel uitmaken van één kolossaal zeemonster.
TREAT WILLIAMS EN FAMKE JANSSEN
Treat Williams speelt John Finnegan als een stoere maar sympathieke avonturier die zelfs wanneer alles misgaat zijn droge humor behoudt. Zijn bekende uitspraak “Now what?” past perfect bij de luchtige toon waarmee Sommers de gruwelijke gebeurtenissen regelmatig onderbreekt. Naast hem staat Famke Janssen als de elegante juwelendievegge Trillian St. James. Janssen was kort daarvoor internationaal doorgebroken als Xenia Onatopp in de James Bond-film GoldenEye (1995). Trillian blijkt veel meer dan een hulpeloze passagier: ze is slim, zelfstandig en wordt een belangrijke bondgenoot van Finnegan. Een derde belangrijke figuur is Kevin J. O'Connor als Joey Pantucci, Finnegans nerveuze maar loyale machinist. Sommers zou later opnieuw met O'Connor samenwerken. De opvallend sterke nevencast bevat verder Anthony Heald als Simon Canton, Wes Studi als Hanover, Derrick O'Connor als kapitein Atherton, Jason Flemyng als Mulligan, Cliff Curtis als Mamooli, Clifton Powell als Mason, Trevor Goddard als T-Ray en Djimon Hounsou als Vivo.
STEPHEN SOMMERS
Sommers wilde duidelijk geen trage, ernstige horrorfilm maken. Deep Rising beweegt voortdurend tussen spanning, gruwel, vuurgevechten, explosies en humor. Achteraf is de film bijna een voorstudie voor zijn latere The Mummy: ook daar combineerde hij monsters en horror met spectaculaire actie, komedie en klassieke avonturenfilm. Sommers had bovendien veel creatieve controle: hij was zowel scenarist als regisseur. Producenten Laurence Mark en John Baldecchi ondersteunden de productie, terwijl cameraman Howard Atherton verantwoordelijk was voor de fotografie. De muziek werd geschreven door de legendarische Jerry Goldsmith, wiens krachtige orkestrale score sterk bijdraagt aan het avontuurlijke karakter.
HET MAKEN VAN DE FILM
De opnamen vonden grotendeels plaats in en rond Vancouver, British Columbia, onder andere bij de historische Versatile Shipyards. Studio-opnamen gebeurden onder meer in The Bridge Studios in Burnaby. De belangrijkste opnamen liepen van juni tot oktober 1996. Een van de moeilijkste onderdelen was vanzelfsprekend het monster. Het wezen werd ontworpen door Rob Bottin, de beroemde special-effectsontwerper die eerder had gewerkt aan onder andere The Thing. Voor Deep Rising koos men opvallend sterk voor computeranimatie. Het monster was voor zijn tijd een ambitieus CG-wezen zonder animatronische tegenhanger die daadwerkelijk in beeld verscheen. Dream Quest Images verzorgde het grootste deel van het digitale monsterwerk; ook Industrial Light & Magic en andere effectstudio's leverden bijdragen. Dat verklaart ook waarom het monster lange tijd slechts gedeeltelijk wordt getoond. We zien vooral de razendsnel bewegende tentakels door gangen, deuren en ruimtes komen. Pas later krijgt de kijker een beter idee van de enorme omvang van het volledige organisme. Deze aanpak hielp niet alleen de spanning opbouwen, maar maakte het mogelijk de toen nog relatief jonge digitale techniek doelgericht te gebruiken.
EEN DURE MONSTERFILM
Deep Rising was geen goedkope B-film. Het gerapporteerde productiebudget bedroeg ongeveer 45 miljoen dollar, een aanzienlijk bedrag voor een monsterfilm uit die periode. De Amerikaanse bioscoopopbrengst bleef echter steken op ongeveer 11,2 miljoen dollar. De film was bij zijn oorspronkelijke bioscooprelease dus geen commercieel succes. Toch kreeg Deep Rising later een tweede leven bij liefhebbers van monster- en avonturenfilms. Dat is niet moeilijk te begrijpen. De film bezit precies dat typische karakter van de jaren negentig: enorme fysieke decors, donkere scheepsgangen, automatische wapens, explosies, praktische effecten gecombineerd met vroege CGI en een monster dat nergens subtiel probeert te zijn.
DE CHARME VAN DEEP RISING
Meer dan een kwart eeuw later is Deep Rising vooral een ongecompliceerde en bijzonder vermakelijke monsterfilm. De digitale effecten verraden soms hun leeftijd, maar juist de combinatie van grote sets, een sterke cast, Jerry Goldsmiths muziek en Sommers' razendsnelle regie geeft de film zijn eigen identiteit. Treat Williams draagt de film met charme en humor, Famke Janssen geeft Trillian pit en persoonlijkheid, Kevin J. O'Connor zorgt voor de komische noot en acteurs als Wes Studi, Jason Flemyng, Cliff Curtis en Djimon Hounsou maken van de bemanning een opmerkelijk sterke verzameling karakterkoppen. Deep Rising flopte in 1998 aan de kassa, maar verdween niet in de diepte. Wat ooit een dure mislukking leek, groeide uit tot een geliefde cult-monsterfilm uit de jaren negentig: luidruchtig, spannend, soms bloederig en vooral gemaakt om het publiek 106 minuten lang geen rust te gunnen.

Geen opmerkingen:
Een reactie posten