zaterdag 12 september 2026

THE INCREDIBLE MELTING MAN 1977

Ontworpen door Jp

Een kosmische nachtmerrie waarin een mens langzaam wegsmelt

Toen The Incredible Melting Man in 1977 in de Amerikaanse bioscopen verscheen, beloofden de affiches iets wat het publiek nog nooit eerder zou hebben gezien: een nieuw monster, geen vampier, weerwolf of reusachtig insect, maar een levende mens die voor de ogen van de toeschouwer langzaam uit elkaar smelt. Het resultaat was een zonderlinge mengeling van sciencefiction, lichamelijke horror, zwarte humor en tragiek. De film werd geschreven en geregisseerd door William Sachs en geproduceerd door Samuel W. Gelfman. Alex Rebar vertolkte de ongelukkige astronaut Steve West, terwijl Burr DeBenning, Myron Healey en Michael Alldredge de belangrijkste nevenrollen speelden. De fotografie was van Willy Curtis, de montage werd verzorgd door James Beshears en Arlon Ober schreef de onheilspellende muziek. De Amerikaanse distributie kwam in handen van American International Pictures, de maatschappij die beroemd was geworden met goedkope maar kleurrijke horror-, sciencefiction- en exploitatiefilms. De Amerikaanse première vond plaats in december 1977. Afhankelijk van de gebruikte kopie bedraagt de speelduur ongeveer 84 tot 86 minuten. 

HET VERHAAL

Kolonel Steve West is een astronaut die deelneemt aan een ambitieuze ruimtevlucht naar Saturnus. Tijdens de missie wordt zijn ruimtevaartuig getroffen door een uitzonderlijk krachtige uitbarsting van kosmische straling. Zijn twee collega’s overleven de ramp niet. West keert als enige terug naar de aarde, maar zijn thuiskomst kan nauwelijks een redding worden genoemd. Onder strenge bewaking wordt hij opgenomen in een ziekenhuis. Zijn lichaam is zwaar aangetast en vrijwel volledig met verband bedekt. Wanneer West weer bij bewustzijn komt en zichzelf in een spiegel ziet, ontdekt hij dat de artsen hem niet alles hebben verteld. Zijn verwondingen zijn veel ernstiger dan gewone brandwonden: zijn lichaam lijkt langzaam uiteen te vallen. Overmand door pijn, angst en verwarring ontsnapt West uit het ziekenhuis. Hij verdwijnt in de bossen en stille buitenwijken rondom de instelling. Terwijl zijn lichamelijke toestand steeds verder verslechtert, verliest hij geleidelijk de controle over zichzelf. Wat ooit een gerespecteerde astronaut was, verandert in een tragisch en levensgevaarlijk wezen dat vooral door instinct wordt voortgedreven. Dr. Theodore “Ted” Nelson, een wetenschapper en persoonlijke vriend van West, probeert te achterhalen wat de kosmische straling met hem heeft gedaan. Zijn onderzoek brengt een afschuwelijke waarheid aan het licht: Wests lichaamscellen worden in hoog tempo vernietigd en het proces lijkt niet meer te stoppen. Ondertussen probeert generaal Michael Perry het incident koste wat kost geheim te houden. Het nieuws dat een astronaut na een militaire ruimtemissie in een oncontroleerbaar wezen is veranderd, zou immers paniek veroorzaken en ernstige vragen oproepen. West wordt daarom niet langer uitsluitend als een patiënt beschouwd, maar ook als een gevaarlijk militair geheim. Wanneer er in de omgeving vreemde en gewelddadige gebeurtenissen plaatsvinden, wordt sheriff Neil Blake bij het onderzoek betrokken. Dr. Nelson mag hem aanvankelijk nauwelijks iets vertellen, waardoor de sheriff op zoek moet naar een dader van wie hij de ware aard niet kent. De autoriteiten proberen West te vinden voordat zijn toestand nog meer slachtoffers maakt én voordat de buitenwereld ontdekt wat er werkelijk tijdens de ruimtemissie is gebeurd. Terwijl de zoektocht steeds intenser wordt, beweegt West zich verder door het nachtelijke landschap. Zijn afschrikwekkende uiterlijk en onvoorspelbare gedrag maken hem tot een angstaanjagend monster, maar onder die wegsmeltende buitenkant lijkt soms nog iets van de vroegere Steve West aanwezig te zijn.

The Incredible Melting Man ontwikkelt zich zo tot een grimmige combinatie van sciencefiction, horror en tragiek. De film draait niet alleen om de jacht op een monster, maar ook om een mens die door een onvoorstelbare ramp langzaam alles verliest wat hem ooit menselijk maakte.

GEEN GEWOON MONSTER

Op het eerste gezicht lijkt Steve West slechts een moordend wezen. Toch bezit de film een tragische onderlaag. West heeft zijn lot niet gekozen. Hij vertrok als gedisciplineerde astronaut en keerde terug als slachtoffer van een ramp die door de overheid geheim wordt gehouden. Zijn misvormde toestand vernietigt niet alleen zijn lichaam, maar ook zijn identiteit. Hij kan nauwelijks spreken en is niet langer in staat zijn gedrag te beheersen. Toch toont hij op beslissende momenten nog flarden van herkenning en menselijkheid. Vooral zijn laatste ontmoeting met Nelson maakt duidelijk dat Steve nog ergens in het smeltende lichaam aanwezig is. Het werkelijke conflict bestaat daarom niet eenvoudigweg uit “mensen tegen een monster”. Het gaat over een mens die door zijn eigen lichaam wordt verraden en vervolgens door de maatschappij wordt verstoten. De militairen beschermen hun geheim, de politie probeert hem neer te schieten en toevallige voorbijgangers zien alleen zijn afschrikwekkende buitenkant. Daarmee sluit de film aan bij Frankenstein. Net als het monster van Mary Shelley is West tegelijkertijd dader en slachtoffer. Hij veroorzaakt verschrikkelijk leed, maar is zelf eveneens het product van menselijke overmoed. Filmhistoricus Welch D. Everman vergeleek de verhouding tussen Nelson en West dan ook met die tussen Victor Frankenstein en zijn schepsel.

HOE DE FILM ONTSTOND

Een vreemd idee uit een fabriek

Volgens William Sachs ontstond het oorspronkelijke idee dankzij zijn moeder. Zij werkte op het kantoor van een bedrijf dat spuitverf vervaardigde en liet hem eens een merkwaardige, kleverige grondstof zien die bij de productie werd gebruikt. Ze grapte dat hij met dat slijmerige materiaal een film zou kunnen maken. Die opmerking bleef in zijn gedachten hangen. Sachs begon zich een mens voor te stellen die letterlijk uit elkaar vloeide. Het monster zou tijdens de film steeds verder aftakelen, zodat het publiek verschillende stadia van zijn vernietiging te zien kreeg. Sachs liet zich inspireren door de sfeer van de Amerikaanse monsterfilms uit de jaren vijftig en door George A. Romero’s Night of the Living Dead. De titel The Incredible Melting Man was een duidelijke knipoog naar Jack Arnolds klassieker The Incredible Shrinking Man uit 1957. De film werd later ook vergeleken met The Quatermass Xperiment uit 1955 en First Man into Space uit 1959. Beide films gaan over een astronaut die na een ruimtereis in iets onmenselijks verandert. Sachs verklaarde echter dat hij die twee films niet had gezien toen hij zijn scenario schreef.

Oorspronkelijk bedoeld als zwarte parodie

Een van de merkwaardigste feiten over de productie is dat Sachs de film aanvankelijk niet als volkomen ernstige horrorfilm had bedoeld. Zijn scenario was een macabere parodie op de atoom- en monsterfilms van de jaren vijftig. De gruwel moest echt zijn, maar tegelijk worden onderbroken door droge, absurde humor. Daarom bevat de film vreemde ogenblikken die botsen met de tragische gebeurtenissen. Een losgeraakt oor blijft aan een boom hangen. Bij het zien van West merkt een zwerver droogjes op dat die man nog grotere problemen heeft dan zij. Aan het einde wordt wat van een Amerikaanse ruimteheld overblijft door een nietsvermoedende schoonmaker in een vuilnisbak geveegd. Die scènes waren geen vergissingen. Ze behoorden tot de oorspronkelijke satirische toon. Sachs wilde aantonen hoe gemakkelijk een sensationele gebeurtenis door de maatschappij wordt verwerkt, verborgen en uiteindelijk vergeten.

DE STRIJD ACHTER DE SCHERMEN

Producenten Samuel W. Gelfman en Max Rosenberg geloofden volgens Sachs dat een ernstige horrorfilm commercieel aantrekkelijker zou zijn dan een zwarte parodie. Tijdens en vooral na de opnamen werd daarom besloten de film om te vormen tot een rechtlijniger monsterfilm. Verschillende humoristische scènes werden ingekort of verwijderd. Daarnaast werden nieuwe scènes opgenomen zonder medewerking van Sachs. De film werd vervolgens grondig opnieuw gemonteerd. De volledige ruimteproloog en de scènes waarin Steve West zonder monstergrime in het ziekenhuis ligt, behoorden tot deze latere opnamen. Daardoor wordt meteen verklaard wie West is, wat hem overkwam en waarom hij smelt. Sachs’ oorspronkelijke versie zou veel geheimzinniger zijn begonnen. De film moest openen met de verpleegster die in doodsangst door een ziekenhuisgang vluchtte. Het publiek zou aanvankelijk niet weten waarvoor zij wegvluchtte. Pas geleidelijk zou duidelijk worden dat het monster een teruggekeerde astronaut was. In de definitieve versie werd het beeld van de vluchtende verpleegster bovendien vertraagd afgespeeld. Sachs vond deze slow motion overdreven en was bijzonder ontevreden over de nieuwe scènes, het acteerwerk daarin en de verandering van toon. Het gevolg is dat de voltooide film tussen verschillende stijlen blijft zweven. Sommige gedeelten zijn somber en ernstig, andere bijna komisch. De producenten wilden de satire verwijderen, maar lieten het absurde einde met de schoonmaker wel intact. Sachs vatte het probleem later scherp samen: hoe kan men een ernstige horrorfilm maken die eindigt met het monster dat in een vuilnisbak wordt geveegd? Deze creatieve botsing verklaart veel van de vreemde overgangen. The Incredible Melting Man is niet helemaal de film van zijn regisseur, maar ook niet volledig de film die de producenten voor ogen hadden. Het is een zichtbaar compromis tussen twee opvattingen.

RICK BAKER EN HET SMELTENDE LICHAAM

Het ware middelpunt van de film

De grootste verdienste van The Incredible Melting Man ligt zonder twijfel bij Rick Baker. De jonge grimeur was nog maar aan het begin van zijn loopbaan, maar zou later uitgroeien tot een van de beroemdste specialmake-upartiesten uit de filmgeschiedenis. Baker zou onder meer werken aan Star Wars, An American Werewolf in London, Videodrome, Michael Jacksons Thriller, Harry and the Hendersons, Coming to America, Men in Black en The Nutty Professor. In 1982 werd hij voor An American Werewolf in London de eerste winnaar van de nieuw ingestelde Oscar voor beste grime. Uiteindelijk won hij zeven Oscars. In 1977 bestonden digitale effecten niet. Alles wat op het scherm smolt, droop of openbarstte, moest werkelijk worden gemaakt en voor de camera worden uitgevoerd.

Vier stadia van ontbinding

Baker ontwierp oorspronkelijk vier verschillende stadia van Wests lichamelijke aftakeling. Naarmate het verhaal vorderde, moest het gezicht verder inzakken, de huid losser komen te hangen en het onderliggende vlees duidelijker zichtbaar worden. Daarvoor vervaardigde hij verschillende prothesen die op het hoofd en gezicht van Alex Rebar werden aangebracht. De lagen moesten eruitzien als verbrande, opgezwollen en langzaam vloeibaar wordende huid. Vervolgens werden zij beschilderd in donkere rood-, bruin-, geel- en zwarttinten. Het kostuum werd voorzien van kleverige substanties die tijdens het lopen van Wests lichaam konden afdruipen. Vooral aan zijn handen en voeten werden vloeibare materialen aangebracht, zodat hij bij iedere stap kleine resten van zichzelf leek te verliezen. Door de latere montage zijn de vier opeenvolgende stadia in de voltooide film veel minder duidelijk dan Baker had bedoeld. Scènes werden verplaatst en sommige beelden verdwenen. Daardoor lijkt West in grote delen van de film ongeveer even sterk verminkt. In latere publicaties werd bovendien beweerd dat Alex Rebar weinig geduld had voor de lange grimesessies en niet altijd alle door Baker ontworpen onderdelen wilde dragen. Dat kan eveneens hebben bijgedragen aan het ontbreken van een volledig consequente lichamelijke ontwikkeling.

De visser bij de waterval

Voor de scène waarin het hoofd van een visser van een waterval naar beneden valt, vervaardigde Baker een hoofd van gelatine. Binnenin zat een schedel van was, samen met kunstbloed en zachte materialen. Wanneer het hoofd tegen de rotsen botst, barst de constructie open. Omdat het effect daadwerkelijk op locatie werd uitgevoerd, reageert het hoofd overtuigend op het water, de zwaartekracht en de stenen. Het beeld duurt maar kort, maar werd een van de bekendste momenten uit de film. Harry Woolman werkte eveneens mee aan de speciale effecten. Toch is het vooral Bakers ontwerp van de smeltende West dat de film zijn blijvende reputatie bezorgde.

ALEX REBAR ALS STEVE WEST

Alex Rebar had slechts een beperkt aantal filmrollen op zijn naam. Zijn vertolking van Steve West werd echter onvergetelijk omdat hij bijna de volledige film verborgen zit onder een zwaar masker, prothesen en kleverige vloeistoffen. Hij kon nauwelijks gebruikmaken van gewone gezichtsuitdrukkingen. Zijn prestatie moest vooral uit zijn lichaam komen: de scheve houding, de moeizame passen, de uitgestrekte armen en de indruk dat iedere beweging pijn veroorzaakt. Rebar speelt West niet als een krachtig roofdier. Het wezen strompelt, valt, trekt zich voort en reageert instinctief. Daardoor wordt zijn lichamelijke verval bijna voelbaar. Onder alle slijm en verminking blijft hij een stervende man. Alleen in de later toegevoegde openingsscènes is Rebars gewone gezicht zichtbaar. In Sachs’ oorspronkelijke opzet zou het publiek hem uitsluitend als het smeltende wezen hebben ontmoet. Wie hij vroeger was, moest via andere personages en aanwijzingen worden ontdekt. Hoewel Rebar nooit een grote filmster werd, gaf juist deze ene merkwaardige rol hem een blijvende plaats binnen de cultcinema.

BURR DEBENNING ALS DR. TED NELSON

Burr DeBenning speelt Dr. Ted Nelson, de wetenschapper die West niet uitsluitend als een medisch probleem of militair gevaar beschouwt. Nelson kende hem persoonlijk en probeert gedurende de film iets van de mens achter het monster te bewaren. DeBenning moest een groot deel van de uitleg voor zijn rekening nemen. Via zijn dialogen verneemt het publiek wat de kosmische straling met West heeft gedaan en waarom zijn toestand steeds erger wordt. Zijn personage fungeert ook als moreel middelpunt. De militairen willen de zaak verbergen, de sheriff wil de moordenaar tegenhouden, maar Nelson probeert te begrijpen. Wanneer hij West bij het industriële complex bij zijn naam aanspreekt, reageert het wezen nog één keer als een mens. DeBenning bouwde vooral een loopbaan op in Amerikaanse televisieproducties. Hij verscheen onder andere in misdaadseries, politiedrama’s en televisiefilms. In The Incredible Melting Man kreeg hij een van zijn bekendste hoofdrollen.

MYRON HEALEY ALS GENERAAL PERRY

Myron Healey was een ervaren karakteracteur die al sinds de jaren veertig in films en televisieseries optrad. Hij werd vaak gecast als schurk, militair, revolverheld of gezagsdrager. Voor liefhebbers van oudere B-films was zijn aanwezigheid bijzonder toepasselijk. Healey had zelf in talrijke westerns, misdaadfilms en sciencefictionproducties uit de jaren vijftig gespeeld. Zijn vertolking van generaal Michael Perry vormde daardoor een levende verbinding tussen de monsterfilms die Sachs wilde parodiëren en de hardere horror van de jaren zeventig. Perry is niet zozeer een kwaadaardige man als wel een vertegenwoordiger van een gesloten militair systeem. Voor hem is West een bedreiging voor de nationale veiligheid. De waarheid moet geheim blijven, zelfs wanneer daardoor andere mensen gevaar lopen. Healey speelt de generaal beheerst en zakelijk. Zijn kalmte contrasteert sterk met de lichamelijke chaos van het smeltende wezen.

MICHAEL ALLDREDGE ALS SHERIFF BLAKE

Michael Alldredge vertolkt sheriff Neil Blake. Hij is de plaatselijke politieman die aanvankelijk geen idee heeft met welk gevaar hij wordt geconfronteerd. Blake onderzoekt de moorden alsof hij een gewone menselijke dader zoekt. Zijn frustratie groeit wanneer Nelson informatie achterhoudt. De sheriff vertegenwoordigt daarmee de normale wereld, waarin misdaad een herkenbare oorzaak hoort te hebben en een monster uit de ruimte eenvoudigweg niet kan bestaan. Alldredge werd later een vertrouwd gezicht in Amerikaanse films en televisieseries. Hij speelde veelal politiemannen, militairen en andere autoritaire figuren. Zijn robuuste uitstraling past goed bij Blake, hoewel zelfs zijn praktische politie-ervaring ontoereikend blijkt tegenover Steve West.

ANN SWEENY EN DE HUISELIJKE TEGENWERELD

Ann Sweeny speelt Judy Nelson, de zwangere echtgenote van Ted. De scènes in hun woning lijken aanvankelijk bijna uit een alledaagse familiefilm te komen. Er wordt gesproken over eten, familiebezoek en dagelijkse zorgen. Deze huiselijke taferelen vormen een bewust contrast met de nachtelijke omzwervingen van West. Terwijl buiten een lichaam letterlijk uit elkaar valt, probeert binnen een gezin zijn gewone leven voort te zetten. Sommige critici vonden deze scènes te lang en te banaal. Toch versterken ze de vreemde toon van de film. De horror dringt niet binnen in een gotisch kasteel of verlaten laboratorium, maar in gewone Amerikaanse huizen, keukens en achtertuinen.

JONATHAN DEMME IN EEN KLEINE ROL

Een verrassend gezicht in de film is Jonathan Demme, die Matt Winters speelt, een van de slachtoffers van West. Demme stond toen nog aan het begin van zijn carrière als regisseur en werkte binnen de wereld van de Amerikaanse exploitatiefilm. Hij zou later internationale erkenning verwerven met films als Something Wild, Married to the Mob, Philadelphia en vooral The Silence of the Lambs. Voor die laatste film won hij de Oscar voor beste regisseur. Zijn korte optreden in The Incredible Melting Man is daardoor een interessant curiosum. Lang voordat hij zelf een van de beroemdste psychologische horrorfilms regisseerde, verscheen hij als acteur in deze goedkope, slijmerige drive-inproductie.

“RAINBEAUX” SMITH EN DE EXPLOITATIECINEMA

Cheryl “Rainbeaux” Smith speelt Sandra, een model dat tijdens een fotosessie in het bos met de gevolgen van Wests moordpartij wordt geconfronteerd. Smith was een herkenbare verschijning in de Amerikaanse exploitatiefilm van de jaren zeventig. Ze speelde in producties als Caged Heat, The Swinging Cheerleaders, Massacre at Central High en Parasite. Haar aanwezigheid plaatste The Incredible Melting Man duidelijk binnen de toenmalige wereld van goedkope horror- en drive-infilms. De scène met de fotograaf en het model heeft weinig invloed op het centrale verhaal, maar biedt de film gelegenheid om spanning, sensatie en zwarte humor met elkaar te vermengen.

DE REGISSEUR: WILLIAM SACHS

William Sachs was geen conventionele studioregisseur. Hij ontwikkelde zich als onafhankelijk filmmaker en stond bekend om zijn eigenzinnige combinatie van satire, sciencefiction en absurdistische humor. Hij schreef en regisseerde The Incredible Melting Man en maakte later onder andere de sciencefictionkomedie Galaxina uit 1980. Zijn films tonen een belangstelling voor genreconventies, maar nemen die zelden helemaal ernstig. Sachs wilde met The Incredible Melting Man geen keurige sciencefictionfilm maken. Hij wilde de goedkope monsterfilms van zijn jeugd tegelijk eren en bespotten. Het monster moest indrukwekkend en afschuwelijk zijn, maar de wereld eromheen mocht onverschillig, belachelijk en bureaucratisch reageren. Juist daar ontstond het conflict met de producenten. Zij zagen vooral het commerciële potentieel van Rick Bakers effecten. Een poster met een wegsmeltend hoofd was gemakkelijker te verkopen dan een subtiele satire op oude monsterfilms. Sachs behield zijn naam als schrijver en regisseur, maar verloor tijdens de afwerking een belangrijk deel van zijn zeggenschap. Het verklaart waarom hij zich later dikwijls kritisch uitliet over de uitgebrachte versie.

DE VISUELE STIJL

Cameraman Willy Curtis fotografeerde de film grotendeels als een sombere nachtelijke achtervolging. De bossen, buitenwijken en industriële terreinen krijgen een verlaten uitstraling. De donkere omgeving zorgde er bovendien voor dat de glanzende make-up van West sterk naar voren kwam. De film heeft niet de gepolijste aanblik van een grote Hollywoodproductie. Verlichting en continuïteit zijn soms onregelmatig. Zo is er een nachtscène waarin opvallend veel licht door een keukenraam naar binnen valt. Dergelijke onvolkomenheden verraden het beperkte budget en de haast waarmee delen van de film werden gemaakt. Toch bezit de film een herkenbare jaren-zeventigsfeer. Het korrelige beeld, de echte locaties, de donkere bossen en de industriële finale geven hem een tastbaarheid die bij moderne digitale horror soms ontbreekt. Michel Levesque verzorgde de artdirection. Arlon Ober componeerde de muziek, die met dreigende klanken probeert de kosmische oorsprong van West te verbinden met het karakter van een aardse monsterfilm.

DE PUBLICITEITSCAMPAGNE

American International Pictures begreep dat het smeltende lichaam het voornaamste verkoopargument was. De campagne draaide dan ook bijna volledig rond Rick Bakers creatie. In sommige advertenties werd West voorgesteld als “het eerste nieuwe horrormonster”. De trailer liet het wezen aanvankelijk nauwelijks zien. Eerst werd de panische vlucht van de verpleegster getoond; pas later kreeg het publiek een korte blik op de smeltende man. Er werden zelfs speciale kaarsen vervaardigd als publiciteitsstunt. Terwijl de kaars brandde, smolt zij langzaam weg — een eenvoudige maar bijzonder passende reclame voor de film. Een affiche prees Rick Baker als de nieuwe meester die het publiek de effecten van The Exorcist en King Kong had gebracht. Dat leidde tot controverse. Baker had bij The Exorcist slechts als jonge assistent van de legendarische Dick Smith gewerkt. Hij vond dat de advertentie zijn bijdrage zwaar overdreef en bood er later zijn verontschuldigingen voor aan. Regisseur William Friedkin zou zo boos zijn geworden toen hij de poster zag, dat hij een exemplaar van de muur trok en verscheurde. Voor Baker was de bewering bijzonder ongemakkelijk, omdat hij groot respect had voor Dick Smith en diens creatieve werk niet wilde opeisen.

ONTVANGST IN 1977 EN 1978

De reacties waren sterk verdeeld, maar overwegend negatief. Veel critici vonden het scenario onsamenhangend, de personages oppervlakkig en de toon verwarrend. De ene scène leek een ernstige tragedie, de volgende een zwarte grap en daarna volgde plotseling een uitbarsting van expliciet geweld. Tom Buckley van The New York Times beschouwde de film als goedkope kost voor drive-inbioscopen. Andere critici verweten de makers dat logica en karakterontwikkeling werden opgeofferd aan gruwel en sensatie. Toch werden Rick Bakers effecten bijna altijd afzonderlijk genoemd als het sterkste onderdeel. Ook de manier waarop Sachs spanning opbouwde, kreeg hier en daar waardering. Variety zag achter de horror bovendien een menselijke en morele vraag: is het monster werkelijk het meest vernietigende wezen, of is de maatschappij die hem heeft voortgebracht en vervolgens opjaagt minstens even gevaarlijk? De film werd dus geen gerespecteerde klassieker bij zijn première. Maar precies de eigenschappen die toen als gebreken werden beschouwd — de vreemde humor, overdreven effecten, abrupte toonwisselingen en goedkope uitstraling — droegen later bij aan zijn cultstatus.

INVLOED EN CULTSTATUS

De smelteffecten kregen een onverwacht vervolg in RoboCop uit 1987. Daar rijdt Emil Antonowsky met zijn voertuig in giftig afval, waarna zijn huid loskomt en zijn lichaam begint te vervormen. Effectenmaker Rob Bottin was geïnspireerd door Rick Bakers werk en verwees intern naar het effect als “the Melting Man”. Ook in Home Alone uit 1990 is een affiche van de film te zien in de kamer van Buzz, de oudere broer van Kevin McCallister. In 1996 werd de film bespot in Mystery Science Theater 3000. De presentatoren maakten grappen over het eenvoudige uitgangspunt: een man smelt en loopt ondertussen rond. Die uitzending hielp de film bij een nieuwe generatie bekend te maken, al werd hij daarbij vooral als komisch slechte B-film gepresenteerd. Toch bleek de film voor sommige jonge kijkers inspirerend. Matt Maiellaro, later medebedenker van Aqua Teen Hunger Force, vertelde dat het zien van The Incredible Melting Man als kind zijn liefde voor horror en filmmaken aanwakkerde. Ook filmmaker Tim Ritter herinnerde zich hoe de trailer zijn jeugdige verbeelding prikkelde. De film verscheen in 1986 op VHS bij Vestron Video en werd later meerdere malen opnieuw uitgebracht. In 2013 bracht Scream Factory een Blu-ray uit met interviews met William Sachs en Rick Baker. Zulke restauraties maakten het mogelijk de handgemaakte effecten veel duidelijker te bestuderen.

WAAROM DE FILM NOG STEEDS FASCINEERT

The Incredible Melting Man is technisch geen volmaakte film. Het scenario bevat hiaten, de toon is wisselvallig en de ingrepen van de producenten zijn duidelijk voelbaar. Maar juist daardoor is hij een bijzonder tijdsdocument geworden. Hij behoort tot een periode waarin horrorfilms steeds verder durfden te gaan in het tonen van lichamelijke vernietiging. In plaats van het monster in de schaduw te houden, wordt West uitvoerig bekeken. Zijn huid hangt los, zijn ogen puilen uit en zijn lichaam laat letterlijk een spoor achter. Tegelijk is er onder het bloed en slijm een merkwaardig droevig verhaal aanwezig. Steve West is een ruimteheld die door de vooruitgang wordt vernietigd. De overheid gebruikt hem, verbergt hem en laat hem uiteindelijk als afval verdwijnen. Wanneer de volgende missie naar Saturnus wordt aangekondigd, blijkt dat niemand iets uit zijn lot heeft geleerd. Het eenvoudige uitgangspunt krijgt daardoor een bittere betekenis: een mens kan volledig verdwijnen, terwijl de wereld gewoon verdergaat.

Besluit

The Incredible Melting Man is geen verfijnde sciencefictionklassieker en evenmin een volkomen geslaagde satire. Het is een grillige, soms onbeholpen, maar visueel onvergetelijke botsing tussen jaren-vijftigsciencefiction en jaren-zeventighorror. William Sachs wilde een macabere parodie maken. De producenten wilden een verkoopbare gruwelfilm. Rick Baker gebruikte het project als laboratorium voor praktische effecten die zijn latere carrière mee zouden bepalen. Alex Rebar gaf het monster met zijn moeizame bewegingen een onverwachte tragiek. Wat in 1977 door veel critici werd afgedaan als goedkope sensatie, leeft vandaag voort als cultfilm en als monument voor het tijdperk van de handgemaakte horror. Onder alle druipende gelatine, kunstbloed en smeltende prothesen schuilt uiteindelijk een eenvoudig maar somber verhaal: dat van een man die de sterren bereikte, naar de aarde terugkeerde en daar langzaam ophield mens te zijn.

Geen opmerkingen:

Een reactie posten

CINEMA TRIOS IN GENK 1980

Remastered Een avond naar de film, aan de hand van een programma uit 1980 Een bioscoopprogramma kan een hele tijd terugbrengen. Op deze bewa...