maandag 19 oktober 2026

THE GHOST 1963

Ontworpen door Jp

Achter de deuren van een vervloekt huis

Een rijke dokter, een ontrouwe echtgenote en een minnaar die bereid is een gevaarlijke grens over te steken: met die ingrediënten bouwde Riccardo Freda in The Ghost een beklemmend verhaal over hebzucht, schuld en angst. De Italiaanse kleurenfilm uit 1963, oorspronkelijk Lo spettro, speelt zich af in Schotland omstreeks 1910. Margaret Hichcock en dokter Charles Livingstone willen zich ontdoen van haar verlamde echtgenoot John. Maar wanneer hun plan lijkt te slagen, wordt het huis het toneel van onverklaarbare gebeurtenissen. Is de overledene teruggekeerd, of speelt iemand een geraffineerd spel? Die onzekerheid vormt de motor van de film. 

Barbara Steele geeft Margaret een mengeling van aantrekkingskracht, koele berekening en groeiende paniek. De Britse actrice was dankzij haar dubbelrol in Mario Bava’s Black Sunday uit 1960 uitgegroeid tot een gezicht van de Italiaanse gotische horror. Haar opvallende ogen werden haast een handelsmerk. Freda wees zelf op hun bijzondere werking bij het uitbeelden van angst. In The Ghost speelt zij bovendien een vrouw die zelf handelt en samenzweert, waardoor haar latere ontreddering extra betekenis krijgt.

Haar tegenspeler Peter Baldwin vertolkt Charles Livingstone, de arts die zich door verlangen en eigenbelang in een moordplan laat meeslepen. Baldwin was een Amerikaanse acteur met onder meer Stalag 17 en The Ten Commandments op zijn filmografie. Zijn grootste loopbaan volgde later als televisieregisseur: hij werkte aan reeksen als The Brady Bunch, Happy Days en ALF. In 1989 won hij een Emmy voor zijn regiewerk aan The Wonder Years. Het is een opmerkelijke overgang: de minnaar uit deze Italiaanse griezelfilm werd later een ervaren maker van Amerikaanse televisiekomedies. 

Elio Jotta speelt dokter John Hichcock, wiens invloed ook na zijn vermeende dood over het verhaal blijft hangen. Op de aftiteling verschijnt hij als Leonard G. Elliot. Harriet Medin, vermeld als Harriet White, vertolkt de huishoudster; Umberto Raho speelt de geestelijke en Carlo Kechler de politiefunctionaris. De betrekkelijk kleine cast helpt de spanning te concentreren: binnen het besloten huishouden kan een gesprek, een blik of een verzwegen detail onmiddellijk verdacht worden. 

Achter de camera stond een regisseur die al ruimschoots ervaring had met historische avonturen en melodrama. Met I vampiri uit 1957 had Freda bovendien mee de basis gelegd voor de Italiaanse horrorfilm van het geluidstijdperk. In een interview uit 1971 legde hij uit dat echte verschrikking volgens hem juist uit herkenbare mensen en alledaagse situaties kon ontstaan. Die gedachte past bij The Ghost: achter het spookverhaal schuilt een wereld van overspel, geldzucht en wederzijds wantrouwen. 

Over de totstandkoming vertelde Freda een opvallend weetje: volgens zijn eigen herinnering schreef hij het scenario in één dag en draaide hij de film in twaalf dagen. Dat blijft een uitspraak van de regisseur achteraf; de officiële scenariocredits noemen zowel Freda als Oreste Biancoli. Hij verklaarde ook openlijk dat de productie wilde voortbouwen op het succes van The Horrible Dr. Hichcock uit 1962. Over Steele was hij bijzonder tevreden: hij herinnerde haar als een prettige actrice om mee te werken. 

De hergebruikte naam Hichcock kan verwarring veroorzaken. Ook in de film uit 1962 was Steele getrouwd met een dokter met die naam, maar The Ghost zet hun geschiedenis niet rechtstreeks voort. De voornamen en personages verschillen. Het is eerder een verwante productie die dezelfde macabere aantrekkingskracht benut. De naam zelf knipoogt naar Alfred Hitchcock, met een kleine verandering in de spelling. 

Hoewel het verhaal Schots is, vonden de opnamen in Rome plaats. De productie van Panda steunde op een ploeg die met beperkte middelen een overtuigende wereld moest oproepen. Raffaele Masciocchi verzorgde de kleurenfotografie, Mario Chiari de decors en Ornella Micheli de montage. De weelderige inrichting en donkere beeldpartijen maken het huis tegelijk aantrekkelijk en verstikkend. Het resultaat laat zien hoeveel sfeer uit verlichting, kadrering en zorgvuldig gebruikte binnenruimten kan ontstaan. 

Ook de aftiteling heeft haar eigen vermomming. Freda heet Robert Hampton, scenarist Biancoli Robert Davidson, cameraman Masciocchi Donald Green en editor Micheli Donna Christie. Achter een reeks Engels klinkende namen ging dus grotendeels een Italiaanse filmploeg schuil. Bij de muziek bestaat bovendien een verschil tussen de oorspronkelijke credits en latere soundtrackgegevens: filmarchieven vermelden Franco Mannino onder de naam Frank of Franck Wallace, terwijl de uitgebrachte filmmuziek aan Francesco De Masi wordt toegeschreven. Een detail waarbij een eenvoudige overname van de aftiteling niet het volledige verhaal vertelt. 

Meer dan zestig jaar later kreeg de film een nieuw leven. Voor de restauratie door Severin Films werd het oorspronkelijke cameranegatief, dat verloren gewaand was, in 4K gescand. De gerestaureerde versie werd in 2025 bij Venice Classics vertoond. Daarmee konden de kleuren en schaduwen opnieuw veel beter tot hun recht komen dan in oudere, versleten kopieën. The Ghost blijft vooral boeien door de combinatie van Steeles expressieve gezicht, Freda’s gevoel voor dreiging en een misdaad waarvan de gevolgen langzaam door het hele huis kruipen. 

Geen opmerkingen:

Een reactie posten

CINEMA TRIOS IN GENK 1980

Remastered Een avond naar de film, aan de hand van een programma uit 1980 Een bioscoopprogramma kan een hele tijd terugbrengen. Op deze bewa...