The Bloodstained Lawn, met als oorspronkelijke titel Il prato macchiato di rosso, is een Italiaanse cultfilm waarin gotische horror, sciencefiction, zwarte humor, erotiek en maatschappijkritiek op een merkwaardige manier samenkomen. Riccardo Ghione schreef én regisseerde de film, die tijdens de productie nog de futuristische werktitel Vampiro 2000 droeg.
Het verhaal
In het Noord-Italiaanse Emilia-Romagna ontdekt een onderzoeker dat een fles wijn geen wijn, maar menselijk bloed bevat. Tegelijkertijd rijdt de geheimzinnige Alfiero door de streek, op zoek naar mensen die door de maatschappij nauwelijks worden gemist: een prostituee, een jong zigeunermeisje, een dronkaard en twee rondtrekkende hippies. Hij brengt hen naar de afgelegen villa van zijn zus Nina en haar echtgenoot, dokter Antonio Genovese. De gasten worden vriendelijk ontvangen, krijgen drank en verdovende middelen aangeboden en mogen in de villa overnachten. Achter die gastvrijheid schuilt echter een gruwelijk plan. In de kelder heeft de dokter een mechanische installatie gebouwd die het bloed uit menselijke lichamen zuigt. Het bloed wordt vervolgens in wijnflessen verpakt en naar het buitenland gesmokkeld. Het monster van de film is daarom geen klassieke vampier, maar een vreemde, metalen “vampiermachine”. Ghione verbond zo oude gotische griezelverhalen met de angst voor moderne techniek en een maatschappij waarin zelfs het menselijk lichaam handelswaar wordt.
Het maken van de film
De voorbereidingen begonnen kort na Ghiones vorige film, A cuore freddo. Het nieuwe project heette aanvankelijk Vampiro 2000, een titel die veel duidelijker verwees naar de mechanische vampier uit het verhaal. Voor de uiteindelijke bioscoopuitbreng werd gekozen voor Il prato macchiato di rosso – letterlijk “Het roodbevlekte grasveld”. De film werd in het late voorjaar en de zomer van 1972 gemaakt met een beperkt budget. De voornaamste buitenopnamen vonden plaats in Fiorenzuola d’Arda en het middeleeuwse Castell’Arquato, beide gelegen in de provincie Piacenza. De oude straten, wijnvelden, landhuizen en heuvelachtige omgeving boden Ghione een natuurlijk decor dat tegelijk mooi en dreigend kon ogen. Volgens filmhistoricus Roberto Curti werden daarnaast enkele opnamen vervaardigd in de Centro Dear Studios in Rome. De villa waarin het grootste gedeelte van het verhaal speelt, was een bestaand landhuis in Fiorenzuola. In plaats van uitgebreide studiodecors te bouwen, maakte de kleine filmploeg gebruik van bestaande kamers, gangen, kelders en plaatselijke locaties. Dat drukte de kosten en gaf de film tegelijk zijn eigenaardige, bijna documentair aandoende sfeer. Ook inwoners uit de streek zouden als figuranten zijn ingezet. Verschillende plaatselijke herinneringen vermelden dat mensen uit Fiorenzuola en bezoekers van een wijnhandel uit Piacenza korte verschijningen in de film kregen. De productie moet destijds behoorlijk zijn opgevallen: een Romeinse filmploeg, bekende acteurs, hippies, schaars geklede vrouwen en een metalen moordmachine vormden een bijzonder schouwspel in een betrekkelijk rustig Noord-Italiaans stadje.
Een moeilijke productie
Over de precieze omstandigheden achter de schermen is weinig officieel materiaal bewaard. Plaatselijke overlevering vertelt dat de productie tijdens de opnamen in financiële moeilijkheden kwam en dat leden van de cast of ploeg hielpen om de laatste scènes afgewerkt te krijgen. Dit verhaal wordt geregeld herhaald, maar is niet zo stevig gedocumenteerd als de filmlocaties en officiële productiegegevens. Het past wel bij het zichtbaar beperkte budget en de onregelmatige technische afwerking van de film. Cameraman Romolo Garroni draaide de film in kleur en in het brede Techniscope-formaat. Hij maakte veel gebruik van sterk rood, diep zwart, geel en groen. Het rode papaverveld uit het begin verwijst rechtstreeks naar de titel: het landschap lijkt van veraf met bloed besmeurd. De zonnige Italiaanse omgeving vormt een opvallend contrast met de verschrikkingen in de donkere kelder. De montage was van Cleofe Conversi, terwijl Arrigo Equini verantwoordelijk was voor het production design. De film behield bewust een droomachtige, soms onlogische structuur. Scènes lopen niet altijd vloeiend in elkaar over en personages gedragen zich geregeld vreemd kalm tegenover gebeurtenissen die hen eigenlijk zouden moeten laten vluchten. Dat was gedeeltelijk Ghiones stijl, maar ook het gevolg van de beperkte middelen en de moeilijke productie.
De speciale effecten
De praktische effecten werden verzorgd door Roberto “Bobby” Betta. Zijn belangrijkste creatie was de mechanische bloedzuigmachine: een primitieve robot met metalen armen, slangen en een dreigende haak. Naar moderne maatstaven ziet het toestel er eenvoudig uit, maar juist die handgemaakte en onbeholpen vorm geeft het iets verontrustends. Andere effecten waren het bloed dat uit een douche stroomt, lichamen in de kelder en de installatie waarmee slachtoffers worden leeggezogen. Er werd gewerkt met eenvoudige mechaniek, gekleurde vloeistoffen en montage, zonder digitale hulpmiddelen. In de douchescène werd het “bloed” volgens cameraman Garroni vermengd met wijn—een speelse verwijzing naar het centrale geheim van de film. De haast en het lage budget zijn soms zichtbaar. Zo zou in een keldertafereel een acteur die een lijk speelt nog even met zijn ogen knipperen. Dergelijke onvolmaaktheden hebben later juist bijgedragen aan de cultstatus van de film.
Regisseur Riccardo Ghione
Riccardo Ghione behoorde tot de eigenzinnige buitenstaanders van de Italiaanse filmwereld. Hij werkte als schrijver, producent en regisseur, maar bouwde nooit een grote commerciële carrière op. Zijn films waren vaak provocerend en vermengden erotiek met maatschappijkritiek. In The Bloodstained Lawn gebruikte hij horror als politieke en sociale parabel. De rijke bewoners van de villa beschouwen zwervers, prostituees en hippies als minderwaardige mensen van wie het bloed zonder gewetensbezwaar mag worden afgenomen. Hun lichamen worden letterlijk omgezet in een verkoopbaar product. Daarmee hekelt de film zowel klassenverachting als de commerciële uitbuiting van kwetsbare mensen. Ghione had plannen om later Giuseppe Berto’s roman Il male oscuro te verfilmen, maar dat project kwam nooit tot stand. The Bloodstained Lawn werd uiteindelijk zijn laatste speelfilm als regisseur.
De acteurs en hun personages
Marina Malfatti speelt Nina Genovese, de elegante maar meedogenloze vrouw achter het complot. Malfatti was een vertrouwd gezicht in de Italiaanse horror- en giallofilms en verscheen onder meer in The Red Queen Kills Seven Times en Seven Blood-Stained Orchids. Haar koele schoonheid en theatrale spel passen uitstekend bij de decadente sfeer van de villa.
Enzo Tarascio vertolkt dokter Antonio Genovese, de wetenschapper die de bloedzuigmachine bouwde. Hij speelt geen traditionele krankzinnige geleerde, maar een beheerste man die zijn gruwelijke uitvinding bijna als een normaal technisch project behandelt.
Claudio Biava is Alfiero, Nina’s broer en de man die de slachtoffers met zijn sportwagen verzamelt. Hij vormt de verbinding tussen de buitenwereld en de villa: vriendelijk genoeg om vertrouwen te wekken, maar emotioneel volledig afstandelijk.
Dominique Boschero speelt Valentina, de prostituee die naar het landhuis wordt gebracht. De in Frankrijk geboren Boschero werkte vooral in Italië en was bekend uit avonturenfilms, misdaadfilms en giallo’s zoals Libido en The Iguana with the Tongue of Fire.
George Willing en Daniela Caroli vertolken het rondtrekkende hippiekoppel dat langzaam het geheim van de villa ontdekt. Caroli werd later vooral bekend als stemactrice en verleende haar stem aan talrijke buitenlandse films en Japanse animatieseries.
Barbara Marzano verschijnt als het jonge zigeunermeisje, terwijl Nino Castelnuovo de onderzoeker speelt die de handel in bloed probeert bloot te leggen. Castelnuovo was internationaal bekend geworden door zijn hoofdrol naast Catherine Deneuve in Les Parapluies de Cherbourg.
Een bijzonder buitenbeentje in de cast is de beroemde Italiaanse zanger en liedjesschrijver Lucio Dalla. Hij speelt de eigenaardige dronkaard die rond de villa zwerft. Dalla zong bovendien het titellied, dat de film opent en afsluit. De filmmuziek werd gecomponeerd door Teo Usuelli, met vocale bijdragen van het koor van Nora Orlandi.
Uitbreng en herontdekking
De film kreeg in november 1972 zijn Italiaanse filmkeuring en werd uitsluitend voor volwassenen toegelaten. Op 2 maart 1973 vond in Fiorenzuola d’Arda de plaatselijke première plaats, wat bijzonder toepasselijk was omdat een groot deel van de film daar was opgenomen. Commercieel werd hij geen groot succes. De Italiaanse opbrengst bedroeg ongeveer 56 miljoen lire, een bescheiden resultaat. Daarna verdween de film vrijwel volledig uit de bioscopen. Hij werd zelden op televisie vertoond en bleef tientallen jaren moeilijk verkrijgbaar. Pas door latere dvd- en Blu-rayuitgaven werd The Bloodstained Lawn opnieuw ontdekt. Liefhebbers waarderen hem tegenwoordig niet vanwege technische perfectie, maar vanwege zijn onnavolgbare combinatie van horror, erotiek, satire, psychedelische beelden en primitieve sciencefiction. Het is een film die tegelijk amateuristisch en origineel, lachwekkend en verontrustend kan zijn. Juist daardoor blijft hij hangen in het geheugen. The Bloodstained Lawn is geen vergeten meesterwerk in de klassieke betekenis, maar wel een wonderlijke tijdcapsule uit een periode waarin de Italiaanse genrefilm nog ongeremd, goedkoop en bijzonder avontuurlijk durfde te zijn.

Geen opmerkingen:
Een reactie posten